Pagina
delen
Op woensdag 7 januari is het eindrapport van de Werkgroep Afvalsector aangeboden aan het kabinet. Wij waren daarbij aanwezig om namens de publieke afvalsector het belang te onderstrepen van een samenhangende aanpak, met prikkels aan zowel de voorkant als de achterkant van de keten.
Pagina
delen
Het beprijzen van afvalverbranding is een effectieve en noodzakelijke prikkel om restafval terug te dringen. Maar wie circulariteit echt wil versnellen, moet verder durven kijken dan de afvalbak alleen. Dat is ook de centrale boodschap van het eindrapport van de Werkgroep Afvalsector. Wij onderschrijven die conclusie en benadrukken dat echte vooruitgang alleen mogelijk is met een samenhangend pakket van maatregelen aan zowel de voorkant als de achterkant van de keten.
Het rapport is opgesteld op verzoek van het kabinet en biedt alternatieven voor het voornemen om €567 miljoen aan extra lasten bij de afvalverbranding en stort te laten landen. Een eenzijdige focus op het einde van de keten draagt onvoldoende bij aan de circulaire transitie via het afdwingen van het gebruik van gerecycled materiaal in nieuwe producten en design for recycling . Tegelijkertijd vergroot dit het risico dat kosten alleen terechtkomen bij gemeenten en inwoners, zonder dat producenten (en daarmee consumenten) daadwerkelijk worden geprikkeld om circulaire keuzes te maken.
Eindrapport
Werkgroep Afvalsector
Effectieve prikkels, maar alleen in samenhang
Het beprijzen van afvalverbranding past bij de transitie naar minder restafval en meer circulariteit. Het is een effectief instrument, mits het onderdeel is van een bredere en consistente aanpak. In de dagelijkse praktijk zien wij echter dat echte vooruitgang uitblijft wanneer de verantwoordelijkheid niet tegelijkertijd wordt verlegd naar de voorkant van de keten.
Dat vraagt om gerichte beprijzing en normering bij ontwerp, productie en het op de markt brengen van producten en verpakkingen. Alleen daar kan fundamenteel én structureel invloed worden uitgeoefend op de hoeveelheid en kwaliteit van afvalstromen.
Niet óf-óf, maar én-én
Bij de overhandiging van het rapport aan het kabinet – in aanwezigheid van de minister van Klimaat en Groene Groei, de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat en de staatssecretaris van Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane – hebben wij dit perspectief nadrukkelijk ingebracht namens de publieke afvalsector.
“Wat dit rapport zo krachtig maakt, is dat het laat zien dat we af moeten van het óf-óf-denken,” zegt Ralph Peters namens de NVRD.
Het beprijzen van afvalverbranding is een effectieve prikkel en die moeten we niet loslaten. Maar circulariteit komt pas echt van de grond als daar stevige maatregelen aan de voorkant van de keten naast staan. Dit samenhangende pakket - met prikkels bij ontwerp, productie én verwerking - is nodig om de circulaire economie daadwerkelijk te versnellen en om de €567 miljoen opgave eerlijk en effectief in te vullen.
Eén gezamenlijke conclusie, ondanks verschillende belangen
De Werkgroep Afvalsector bestaat uit partijen met uiteenlopende rollen en belangen: publieke en private afvalverwerkers, afvalverbrandingsbedrijven, recyclers, inzamelaars en gemeenten. Juist daarom is het betekenisvol dat de werkgroep in gezamenlijkheid tot dezelfde kernconclusie komt: als we echte stappen willen zetten richting een circulaire economie, moeten prikkels zo vroeg mogelijk in de keten worden geplaatst.
Voor ons als vertegenwoordiger van gemeenten en publieke afvalbedrijven is dat cruciaal. Gemeenten staan aan het einde van de keten, maar worden wel aangesproken op betaalbaarheid, uitvoerbaarheid en uitlegbaarheid richting inwoners. Als beleid vooral stuurt op verwerking, zonder handelingsperspectief voor de vervuiler en dus ook de consument, komt het draagvlak onder druk te staan en wordt het vertrouwen in het systeem ondermijnd.
Oproep: durf structureel te kiezen
Wij zien het rapport als een constructieve en serieuze handreiking aan de formerende partijen en het nieuwe kabinet. Het laat zien dat het mogelijk is om de budgettaire opgave van €567 miljoen te combineren met maatregelen die bijdragen aan CO₂-reductie, grondstoffenbehoud en een eerlijkere verdeling van verantwoordelijkheden. Door nu te kiezen voor een samenhangende aanpak aan de voorkant én aan de achterkant van de keten, kan de circulaire economie daadwerkelijk in een hogere versnelling worden gebracht.
