In de aanloop naar Prinsjesdag staat opnieuw een grote lastenverzwaring voor de afvalsector op de agenda. Waar het kabinet vorig jaar nog een plastic-heffing voor producenten aankondigde, is die inmiddels van tafel. Het beoogde bedrag van €567 miljoen per jaar wordt nu volledig doorgeschoven naar de afvalsector.

Dit doet men onder andere via een verhoging van de afvalstoffenbelasting en de CO₂-heffing op afvalverbranding. Ook doet men een greep uit het klimaatfonds, waar afvalverbranders aan meebetalen. De lastenverzwaring wordt merkbaar vanaf 2027 en loopt daarna stapsgewijs op tot structureel €567 miljoen per jaar in 2030.

Wij benadrukken dat de sector niet tegen het beprijzen van afvalverbranding is. Beprijzing kan een nuttig instrument zijn om verduurzaming te versnellen. Maar dat kan alleen als dit evenredig gebeurt én samenhangt met maatregelen die vervuiling bij de bron aanpakken. Die balans ontbreekt nu volledig.

Recycling onder druk, draagvlak om te scheiden in gevaar
De gekozen aanpak heeft verstrekkende gevolgen:

  • Plasticrecycling wordt duurder en fossiel blijft goedkoop. Recyclers, die al met hoge kosten kampen, komen nog verder onder druk te staan.
  • Bedrijven dreigen om te vallen. Als recyclingcapaciteit wegvalt, is er simpelweg te weinig ruimte om plastic in Nederland te recyclen.
  • Meer verbranding van plastic. Wanneer recyclers stoppen, belandt plastic alsnog in de verbrandingsoven – precies wat we willen voorkomen.
  • Gemeenten en publieke bedrijven krijgen te maken met hogere verwerkingskosten. Dit werkt rechtstreeks door in de afvalstoffenheffing voor inwoners. Het draagvlak bij inwoners om netjes te blijven scheiden komt hiermee in gevaar.

De Plastictafel heeft eerder dit jaar voorstellen gedaan die de circulaire plasticketen juist zouden versterken. De nu gekozen kabinetsmaatregelen dragen daar niet aan bij en maken de situatie alleen maar ingewikkelder.

Meer duidelijkheid op Prinsjesdag
Op Prinsjesdag (dinsdag 16 september) presenteert het kabinet de definitieve keuzes. Dan wordt duidelijk welke lastenverzwaring gemeenten en publieke bedrijven concreet te wachten staat vanaf 2027. Ook verwachten we dat er dan meer bekend wordt over de aangekondigde stakingen bij afvalverwerkers en de gevolgen daarvan voor de inzameling.

Wij publiceren op Prinsjesdag een vervolgartikel met:

  • De impact van de kabinetskeuzes op gemeenten, publieke bedrijven en inwoners.
  • Actuele informatie over de aangekondigde stakingen (naar verwachting medio oktober) en de mogelijke gevolgen voor de inzameling.